Single
zijn is allang niet meer zielig of raar. Het beeld van een
treurige, eenzame vrouw die geen man kan krijgen, is veranderd
in die van een jonge zelfbewuste vrouw die de touwtjes van
haar eigen leven stevig in handen heeft. Een vrouw die mannen
zat kan krijgen, maar nog geen zin heeft zich te binden.
Uit het feit dat series als Sex And The City, Ally McBeal
en Friends zo populair zijn en de dagboeken van Bridget
Jones bestsellers, blijkt dat veel single vrouwen zichzelf
herkennen in de hippe, alleenstaande personages. Het stoffige
imago lijkt volledig van de vrijgezel afgewassen.
Daarbij komt: hoe meer mensen single zijn, hoe minder gek
het is. De norm past zich aan het aantal aan. En het aantal
singles wordt steeds groter. Volgens het Centraal Bureau
voor de Statistiek (CBS) wasvorig jaar zo'n 25 procent van
de bevolking single tegen 9 procent in 1971. Dat wil zeggen
dat er in Nederland 175.000 vrijgezelle vrouwen tussen de
25 en de 35 jaar rondlopen.
Bron:
One
Eerst
zelfstandig leven, dan settelen
Volgens
Jan Latten, onderzoeker relatievorming bij het CBS, zijn
er een aantal redenen voor het feit dat er steeds meer vrijgezelle
vrouwen komen. De 'uitgestelde jeugd' bijvoorbeeld. Latten:
"Voordat er echt gesetteld wordt, willen vrouwen eerst een
periode zelfstandig hebben geleefd. Een goede opleiding,
een baan, een huis of een etage voor zichzelf hebben. Daarna
komt een serieuze relatie aan de beurt. Mocht een relatie
mislukken, dan kunnen ze terug naar het alleen zijn. De
generatie ervoor, de moeders van deze vrouwen, hebben vaak
helemaal geen ervaring met zelfstandig leven. Die trouwden
vanuit huis; van de ene verzorgde situatie in de andere.
Als de relatie werd verbroken, waren deze vrouwen soms reddeloos
verloren. De vrouwen van nu weten dat het helemaal niet
eng is om op jezelf te wonen. Die angst zal geen reden zijn
om bij iemand te blijven. Een ander punt is dat vrouwen
tegenwoordig een gelijkwaardige partner zoeken. Gelijkwaardigheid
betekent ook dat de relatie ter discussiekan komen te staan.
Wil ik hiermee nog wel doorgaan? Die vraag wordt steeds
vaker gesteld. De kans op een breuk is zo groter."
Werk
gaat voor
Hoe ziet het leven van een moderne single eruit? Veel uitgaan,
veel geflirt en veel seks? Dat blijkt in de praktijk wel
mee te vallen. Werk neemt vaak een belangrijke plek in.
Er zijn steeds meer hoogopgeleide vrouwen die hoge functies
ambiëren en ook vervullen. Ze hebben tenslotte niet voor
niks geleerd. Daarnaast zijn er steeds meer vrouwen die
voor zichzelf beginnen. Carine (27): "Vorig jaar ben ik
eigen baas geworden: ik heb mijn eigen vormgeversbureau
opgezet. Het liep meteen storm. Ik werk gemiddeld tachtig
uur per week. Als ik een leuke man tegenkom: prima. Maar
veel tijd zal ik niet voor hem hebben. Mijn werk gaat voorlopig
voor." Het krijgen van kinderen wordt ook steeds vaker uitgesteld.
In 1971 kregen Nederlandse vrouwen hun eerste kind op hun
24ste, tegenwoordig pas op hun 29ste. Daarmee is Nederland
een recordhouder in de wereld. Ook trouwen is niet meer
vanzelfsprekend. Liever gaan mensen eerst een periode samenwonen.
En dat blijkt in de praktijk nog steeds vrijblijvender dan
trouwen. Je pakt eerder je spullen (of de zijne) als je
samenwoont dan als je getrouwd bent. Kortom: meer verbroken
relaties en dus meer singles.
Kantoor
is de ontmoetingsplek
Hoewel de drukke baan zijn tol eist, zitten de meeste vrijgezellen
niet 's avonds afgedraaid op de bank. De moderne single
heeft een grootnetwerk van relaties. Verpieteren achter
de geraniums is er niet meer bij. Afspraken met vrienden
en collega's zorgen ervoor dat de meeste singlesmeer tijd
buitenshuis doorbrengen. Niet eens zozeer om Mr. Right te
ontmoeten, maar gewoon voor de gezelligheid. Cees de Hoog,
hoogleraar gezinssociologie, heeft zich verdiept in hoe
mensen hun partner vinden: "Op de eerste plaats ontmoeten
toekomstige partners elkaar tijdens hun opleiding. later
wordt dat werk. Niet zo gek,want zo'n twintig jaar geleden
werkten er niet zoveel vrouwen als nu en ook niet op hetzelfde
niveau als mannen. Cijfers over waar mensen elkaar ontmoeten
zijn moeilijk te geven. Veel mensen vertellen het niet eerlijk.
In plaats van te zeggen 'op het werk', noemen ze het een
dagje Efteling met hun afdeling. Dat doen ze omdat relaties
op het werk vaak niet worden gewaardeerd. Helemaal gelogen
is het meestal niet; het eerste contact ontstaat ook vaak
tijdens sport of ontspanning. Ze vergeten gemakshalve dat
ze elkaar daarvoor ook al eens hebben gezien. Uitgaan en
dansen blijft een goede derde ontmoetingsmogelijkheid. Dansen
is eigenlijk geoorloofd aan elkaar zitten. Als het klikt,
ga je nog dichter tegen elkaar aan dansen. En daarna loop
je samen naar de bar om elkaar wat beter te leren kennen.'
De
eisen aan Mr. Right
Uiteindelijk willen de meeste singles toch wel een partner.
Single zijn is leuk, maar niet voor altijd, daar komt het
op neer. Psychologe Patricia Douri: "De single-jaren zijn
eigenlijk een soort speeltuin. Je gebruikt die tijd om jezelf
te ontdekken: wie ben ik en wat kan ik. Als je bent uitgespeeld,
wil je iemand om dingen mee te delen. Je zoekt iemand voor
wie jij het belangrijkste bent en andersom. Je wilt een
beetje rust en continuïteit in één persoon. En daarbij speelt
de biologische klok een rol. Als je aan kinderen denkt,
denk je automatisch aan een partner. Ook je omgeving kan
invloed hebben: als op een gegeven moment geen van je vriendinnenmeer
single is, ga je zelf ook maar eens rondkijken' Het vinden
van een partner is makkelijker gezegd dan gedaan. De kandidaten
voor een one-night-stand even buiten beschouwing gelaten.
Maar liefst 72 procent van de singles (20-25 jaar) vindt
de zoektocht naar 'the one and only' moeilijk. De eisen
liegen er niet om. Een man moet stoer en lief zijn, begrijpend
en slim, zorgzaam en wild. Geen enkele single gaat met de
eerste de beste in zee.
Downdaten
Nieuw fenomeen is het zogenaamde 'downdaten': de hoogopgeleide
vrouw met een lager opgeleide man. Jan Latten van het CBS:
"Vrouwen stellen meer eisen aan een man, maar niet per se
in termen van opleiding. Je ziet juist steeds vaker vrouwen
die bijvoorbeeld directeur zijn, met een partner die loodgieter
is. Ook zijn er tegenwoordig meer vrouwen die ouder zijn
dan hun partner en meer vrouwen die kostwinner zijn in een
gezin. Ik hoor het ook in mijnomgeving. Mannen die tegen
elkaar zeggen: 'Zo, jij hebt het goed voor elkaar met een
vrouw die de kost verdient.' Vroeger schaamde je je daarvoor
als man." Volgens psychologe Douri stelt een hoogopgeleide,
zelfstandige vrouw niet eens zozeer meer eisen aan een man.
Wat ze wel wil, is dat een man voor iets extra's zorgt in
haar leven. Pas dan zal zij zich aan hem willen binden."Ze
weet dat ze het goed in haar eentje af kan. Dus ze vraagt
zich af: wat is eigenlijk de meerwaarde van deze prins op
het witte paard? Die man moet iets toevoegen."
Nederlandse
vrouwen versieren het meest
De meeste singles hebben het prima naar hun zin in hun eentje.
Alleen lichamelijk contact, dat wordt wel eens gemist. Liesbeth
(28): "ik ben net weer een paar dagen in het buitenland
geweest voor mijn werken daar heb ik het onwijs leuk gehad.
Als ik dan alleen thuiskom, mis ik iemand om het tegen te
vertellen. Iemand tegen wie ik aan kan leunen en bij wie
ik mijn verhaal kwijt kan. Ik bel dan wei een vriendin,
maar dat is toch anders' Behoefte aan lichamelijk contact
hoeft niet perse seks te zijn. Maar het zou wel leuk zijn.
Uit onderzoek blijkt dat Nederlandse vrouwen meermannen
versieren dan de rest van de vrouwen in Europa. Seksuoloog
dr. Gertjan van Zessen deed onderzoek naar de zogenoemde
wisselende contacten: seks met verschillende partners. Wat
is er zo leuk aan? Vooral de kick, de spanning, weet Van
Zessen. Niet eens zo zeer de seks zelf. "Het is een vorm
van macht. Het veroveren van een man geeft zelfbevestiging
en is goed voor het ego. Het verbaast me hoe weinig vrouwen
bewust kiezen voor een leven met wisselende sekspartners.
Het verlangen naar een vaste partner is toch heel sterk
en is ook een motivatie om op jacht te gaan."
Rusteloos
of contactgericht
Sommige vrouwen zijn bang voor een emotionele binding met
een man. Van Zessen: "Vaak ligt de oorzaak daarvan in het
verleden. Ze hebben nooit geleerd dat een relatie prettig
en aangenaam kan zijn. Bijvoorbeeld om dat de situatie thuis
niet zo was. Het kan ook zijn dat ze het hebben afgeleerd
door vervelende ervaringen met relaties. Het is eng om dan
weer een vriendschappelijke relatie op te bouwen". Volgens
van Zessen kun je seksueel actieve vrouwen in twee groepen
verdelen: 'Je hebt rusteloze vrouwen die altijd op zoek
zijn naar seks. Deze vrouwen vinden het moeilijk een emotionele
band aan te gaan met hun bedpartners. En je hebt de categorie
contactgerichte vrouwen. Voor hen gaat het niet zozeer om
seks,ze kunnen ook uren praten. Met hun bedpartners, maar
ook met hun vriendinnen over wat hen allemaal is overkomen.
De rusteloze vrouw zwijgt liever en voelt zich schuldig.
Of heeft spijt."
De
vrouw als jager
In de film Disclosure, waarin Demi Moore schaamteloos jacht
maakt op Michael Douglas, is de vrouw overduidelijk de jager
en de man de prooi. at heeft niks met de werkelijkheid te
maken, vindt Van Zessen. "Bij het verleiden gelden de regels
van het spel. Die veranderen wel, maar je mag er niette
veel van afwijken. Dat betekent dat de man nog steeds de
jager is en een slimme verleidster houdt daar rekening mee"
Mannen fantaseren wel over hoe ze verleid worden door een
vrouw, maar als het echt gebeurt, raken ze n de war. Vooral
als een vrouw op ze afstapt, terwijl ze met een groep vrienden
zijn. Nu hoeven mannen niet bang te zijn: er zijn niet zoveel
vrouw en die een man oppikken uit lust alleen. Het is nog
steeds een beetje taboe.Marjan (25): "Ook in een stad moet
je uitkijken dat je niet op een gegevenmoment de naam krijgt
met iedereen mee te gaan. Tenminste, ik vind het niet leuk
als er zo over mij wordt gepraat. Ik heb wel eens one night
stands, maar zeker niet iedere week. Hooguit eens per twee
maanden.'Linda (26): "in Sex And The City hebben die vrouwen
iedere week seks. Ik moet er eerlijk gezegd niet aan denken.
De seks op zich is best leuk, alleen het gezeik eromheen:
mijn huis of zijn huis? De hele nacht blijven of op een
gegeven moment weggaan? Wanneer over condooms beginnen?
Erg vermoeiend. En dan heb ik het nog niet eens over de
wisselende kwaliteit van de bedprestaties. En wat dacht
je van the day after? Nee hoor, als het af en toe gebeurt
is het prima, maar ik ga er niet bewust naar op zoek"