Als
we ons in een gezelschap mengen is het de gewoonte dat we
de anderen groeten, waarbij een simpel "hallo" meestal niet
afdoende is. Tijdens een verjaardagsfeest bijvoorbeeld, gaan
we de ronde langs, feliciteren de ander met de jarige en geven
hem of haar een hand, eventueel gepaard gaand met twee of
drie kussen op de wangen. Het zal maar zelden voorkomen dat
we ons bij een gelegenheid onder het gezelschap mengen zonder
begroetingsritueel. In de etiquette staat enigzins beschreven
wat daarbij "hoort" en wat "niet hoort". Toch haalt de beschrijving
van de etiquette het nog lang niet bij de vele ongeschreven
regels die daarover bestaan in de lichaamstaal.
Zo beschrijft de etiquette misschien wel in welke situatie
er gekust dan wel handengeschud dient te worden, maar niet
hoe lang een kus mag duren en waar men elkaar mag aanraken
tijdens het kussen. De etiquette beschrijft ook niet precies
hoe een handdruk er uit ziet. Hoe lang mag je de hand vasthouden
en hoe hard mag je knijpen? Waar pak je de hand vast, bij
de duim of bij de vingertoppen?
Kussen
In onze cultuur is het niet gebruikelijk dat mannen elkaar
kussen, tenzij ze een hechte familierelatie hebben. Zij
mogen wel vrouwen kussen. Vrouwen mogen zowel elkaar, als
mannen kussen. Er zijn verschillende manieren van kussen
die "passend" zijn binnen de verschillende relaties, subcultuur
en context. Laten we voor het gemak ons verjaardagspartijtje
maar weer eens bezien. Vrouwen en mannen die elkaar kennen,
kunnen elkaar tijdens de begroeting op de wangen kussen
(mannen onderling dus uitgezonderd).
De kussen moeten daarbij wel oppervlakkig zijn. Dit wordt
bepaald door de duur van de kus, de druk en het gepaard
gaande lichaamscontact. De kussen moeten dus kort zijn en
bij het kussen mogen de wangen slechts licht beroerd worden.
Er is overigens maar een fractie van een seconde tijdsverschil
tussen een oppervlakkige en een intiemere kus.
Tijdens het kussen mogen de handen de armen en de schouders
worden aangeraakt, maar je mag niet tegen de ander aan staan.
Je buigt je dus naar voren om het lichaam van de ander niet
te raken. Sommige
mensen geven drie kussen, andere twee. Hier gaat het om
een verschil in gebruik binnen een subcultuur. Als hier
geen afstemming is, komt het wel voor dat een van beide
nog in de lucht aan het kussen is terwijl de ander al doorloopt.
Ook dit is soms aanleiding voor een ongemakkelijke, soms
komische situatie. Een enkele kus op de wang is intiemer
dan twee of drie. Een moeder die haar kind kust bijvoorbeeld,
geeft maar een enkele kus en geen drie.
Hand
schudden
Wanneer geeft men op straat bij een toevallige ontmoeting
een hand, en wanneer niet? Er zijn landen - België en Frankrijk
bijvoorbeeld - waar men altijd handen schudt, al ontmoet
men elkaar drie maal per dag. In Amerika daartegen geeft
men elkaar maar hoogst zelden een hand, de heren wisselen
onder elkaar een handdruk, maar maken alleen een buiging
voor de dames.
Nederland houdt ongeveer het midden. Wanneer men elkaar
maar zelden ontmoet, zal men elkaar de hand toesteken. Ontmoeten
een dame en een heer elkaar op straat. dan is het aan haar
om de hand uit te steken. Ontmoeten meerdere mensen elkaar
en worden er handen geschud, vermijd dan het kruisen van
de handen. Eerst geven de dames elkaar een hand, daarna
de heren.
Let erop dat u een sympathieke handdruk geeft, en niet een
vervelend slap handje of een zó krachtige druk, dat de ander
zijn pijnlijke vingers moet wrijven. Kinderen mogen "zwengelen",
volwassenen niet. Houd een hand ook niet extra lang vast,
dat is vervelend. Maar kijk de ander als u hem de hand reikt
wel even aan. Tenslotte: nonchalance bij een begroeting
of afscheid, zo'n onverschillige handdruk die er nauwelijks
af kan, doet onplezierig aan.